اسرائيل؛ سياستی بهتر از جنگ!
نويسنده: صالح السنوسي
 

هنگامي كه جنگ ميان "اسرائيل" و مقاومت لبنان با موافقت دو طرف و بر اساس تصميم غير الزامي شوراي امنيت مستند به ماده ششم منشور سازمان ملل ( و نه ماده هفتم آن) متوقف شد، يكي از پرسش هاي مهم اين بود كه آيا "اسرائيل" به آنچه مرتكب شده است، بسنده مي كند يا آنكه قصد دارد با تازه كردن نفس جنگ ديگري را آغاز كند. در مقابل هيچ كس اين پرسش را مطرح نكرد كه آيا مقاومت تمايلي به از سرگيري جنگ دارد يا نه، زيرا همه مي دانند كه مقاومت در حال دفاع از خود است نه در حالت حمله، چرا كه مقاومت هيچ گاه تصميم نداشت كه جنگي را آغاز كند و بر اساس آن دشمن خود را به عقب نشيني در مواضع سياسي يا نظامي وادار سازد. مقاومت تاكنون از سرزمين خود خارج نشده است، هر چند كه گاهي به حملاتي تاكتيكي عليه مهاجمان و در چارچوب دفاع از خود و سرزمين اشغال شده خود دست مي زند. بر خلاف مقاومت، اسرائيل از آغاز جنگ اخير خود اهدافي راهبردي را دنبال مي كرد. مقاومت لبنان مي توانست با حفظ وضع موجود تنها خواستار آزادي اسيران در برابر آزادي دو نظامي صهيونيست شود و نه نيازي به اين داشت كه جنگ را آغاز كند و نه مصلحتش در آن بود.

به همين سبب پس از توقف جنگ، اين مقاومت بود كه هشدار مي داد كه نبايد شرايط به گونه اي پيش برود كه عمليات از سرگرفته شود و حال آنكه "اسرائيل" ادعا مي كرد كه آماده جنگ تازه اي است و اين كار برايش دشوار نيست. البته ترديدي در آن نيست كه اين گونه رفتار (قلدرمابانه) "اسرائيل" بخشي از جنگ رواني اين رژيم است و مي خواهد با اين اقدام آنچه را در ميدان جنگ و درگيري نظامي به دست نياورده است، كسب كند. با اين وجود نبايد اين ادعاهاي دشمن را تهديدي بي مورد دانست، زيرا اين رژيم هميشه در حال توطئه است و اين توطئه ها اگر وضعيت داخلي لبنان و منطقه و جهان اجازه دهد، قطعا به اجرا گذاشته مي شود.

اگر همه بندهاي قطعنامه شوراي امنيت آن گونه كه آمريكا و رژيم صهيونيستي مي خواست به اجرا در مي آمد، "اسرائيل" مي توانست دستاوردهايي داشته باشد، اما اكنون زخمي سطحي برداشته است و بدان سبب كه خون از آن جاري است، مي تواند در بلند مدت براي اين رژيم پيامدهاي راهبردي منفي داشته باشد، زيرا هميشه مدعي بوده است كه توان نظامي اش در مقايسه با همسايگان بسيار بالاتر است.

به همين سبب تلاش مي كند تا اوضاع را به شرايط سابق بازگرداند و پيروزي قاطعي به دست آورد تا به اين وسيله بتواند دوباره كابوس وحشت را براي همه كساني ايجاد كند كه در اطراف به نظاره نشسته اند و درباره آن بلايي كه بر سر اسطوره شكست ناپذيري اسرائيل وارد آمد، مي پرسند. هر چند اين پرسش ها در ابتدا كوچك به نظر مي رسد، اما از آنچه كه هر حادثه اي در ابتدا مي تواند كوچك باشد، اما ممكن است پيامدهاي سنگيني به دنبال داشته باشد، "اسرائيل" نيز در فكر آن است كه ترديدهاي ايجاد شده در ميان همپيمانانش درباره توان نظامي و كاهش قدرت "اسرائيل"، بر طرف كند.

بي گمان اين انگيزه دروني و احتمالاتي كه مطرح مي شود، نمي تواند بهانه اي براي جنگ ديگري از سوي اسرائيل باشد، زيرا در چنين وضعي تنها جنگي با پيروزي قاطع لازم است و نه آنكه جنگي بروز كند كه پيروزي آن قاطع نباشد و آن وقت ترديدها دو چندان گردد. براي آغاز چنين جنگي از سوي اسرائيل بايد سه عامل در كنار هم قرار گيرد: نخستين و مهم ترين عامل تحولات داخلي لبنان است. وضع بايد در اين سرزمين به گونه اي رقم بخورد كه همين اندك اتفاق نظر درباره مشورت و گفت و گو و اختلاف هم از بين برود و به جنگي خشن تبديل شود كه در آن زمان فرصت مناسب براي جنگ آماده خواهد بود و اسرائيل آشكارا و بدون واهمه جنگ را آغاز خواهد كرد.

دوم، تحولات جهان عرب. از آنجا كه وضع جهان عرب در مقايسه با پيش از اين جنگ هيچ تغييري نكرده است، احتمال آنكه اسرائيل به جنگ ديگري عليه لبنان دست بزند، بسيار است، زيرا عرب ها نه تنها از اين شكست اسرائيل و تقويت دستاوردهاي مقاومت از راه زير فشار گذاشتن رژيم صهيونيستي و هماهنگي با مقاومت و رد تلاش هاي "اسرائيل" جهت بهره برداري از اندك پيروزي به دست آمده از جمله ادامه محاصره لبنان و دادن پرچم به فرانسه براي تهديد حاكميت لبنان براي اين رژيم، عرب ها پذيرفته اند كه در دوره انتقالي به نيابت از "اسرائيل" از اجراي محاصره و صحت و دقت و اثرگذاري آن مطمئن شوند. برخي از آنها نيز بر اين باورند كه ضعف عملكرد نظامي "اسرائيل" نااميدي زيادي در پي داشته و خواسته ها و انتظارات آنان را برآورده نكرده است!

به همين سبب نه فقط به حمايت از مقاومت يا تثبيت دستاوردهاي آن دست نزدند، بلكه اشتياق زيادي براي استقرار ارتش لبنان در جنوب اين سرزمين نشان دادند تا از درد مقاومت كه آنان را در تنگنا قرار داده است، راحت شوند و چيزي جز ويراني هاي به بار آمده از جنگ باقي نماند و ادعاهاي پيش از جنگ آنان ثابت شود و يأس و نااميدي در دل ملت هايي كه تبليغات حكام عرب را شنيده بودند، جاي گيرد.

متغيرات خارجي (غير از جهان عرب) سومين عامل تصميمات "اسرائيل" است. زيرا آمريكا هنوز از سودمندي يا بي فايده بودن جنگ ديگري از سوي اسرائيل براي راهبردهاي آمريكا در منطقه مطمئن نيست و اگر آمريكا موافقت كند، "اسرائيل" بدون درنگ عليه لبنان و سوريه اعلام جنگ خواهد كرد، اما در آمريكا نظر بر آن است كه لبنان راه ورود به شيوه تعامل با سوريه و ايران و حتي عراق است و چنانچه آشفتگي اين كشور بتواند موجب تضعيف سوريه و ايران در مقابل آمريكا شود در اين صورت همه اتفاق نظر دارند كه رژيم صهيونيستي چراغ سبز آغاز جنگ را از آمريكا دريافت كرده است. از اين رو، چنانچه دولت بوش تصميم بگيرد كه از مدت باقي مانده از زمامداري اش براي تكميل پروژه موسوم به "دمكراتيزه كردن جهان و نابودي ترويسم" استفاده كند و براي اين منظور از زور نظامي عليه هر يك از اين دو دولت بهره بگيرد در آن صورت اسرائيل بايد در چنين جنگي حضوري فعال داشته باشد و براي اين منظور بايد مقاومت لبنان از راه نظامي يا سياسي از منطقه جنوبي اين كشور بيرون رانده شود تا آنكه نتواند در صورت آغاز جنگ سراسري مشكلاتي براي "اسرائيل" پديد آورد.

اما به نظر مي رسد كه آمريكا فقط در پي تضعيف و از بين بردن مقاومت از راه هاي سياسي و با استفاده از ابزار رقابت ميان طوائف داخلي لبنان است، زيرا اين امر مي تواند همبستگي و حمايت از مقاومت را در لبنان كاهش دهد.

همه قراين حاكي از آن است كه "اسرائيل" به اين سمت در حركت است و حتي براي آزادي دو نظامي خود نيز حاضر به مذاكره خواهد شد تا آنكه با استقرار ارتش لبنان در نزديكي مزارع شبعا، ديگر هيچ دليلي براي مقاومت باقي نگذارد و مقاومت ديگر توان حضور در اين منطقه را بدون درگير شدن با ارتش لبنان و نيروهاي بين المللي نداشته باشد. اين موضوعي است كه "اسرائيل" بسيار به آن دل بسته است.