بگين – مناخيم

مناخيم ولفوويچ بگين روز 16 اوت در سال 1913 در «برست ليتوفسك» در روسيه تزاري متولد شد. در جواني به عضويت جنبش «هاشوميرهاتسير» يا جنبش سرباز جوان درآمد. اين سازمان در سال 1905 براي به اصطلاح دفاع از يهوديان صهيونيست در سرزمين فلسطين تأسيس شد. پدر اوولف دووبگين و نام مادرش آسيه كورسوفسكي و از خانواده يك خاخام سرشناس بود. وي سومين فرزند خانواده بود و معني كلمه «مناخيم» به معناي «تسلي‌بخش» است. يك سال پس از تولد مناخيم جنگ جهاني اول آغاز شد. وي از سن هفت‌سالگي تحصيلات به زبان عبري را آغاز و در سن ده سالگي نخستين سخنراني سياسي خود را در حضور جمع ايراد كرد و سال بعد در 1925 رسماً به يك گروه صهيونيستي موسوم به «هاشومرهاتسير» پيوست. بگين براي اولين بار در سال 1929 موقعي كه شانزده ساله بود با شنيدن مطالبي از ژابوتينسكي، مشتاق پيوستن به مسلك ابداعي او (صهيونيسم تجديدنظرطلب) شد. كار اتحاد- هاگانا، ارگون و اشترن كه بعد از آن به تنوآت هامري يا جنبش مقاومت معروف شد در نوامبر 1945 با كوشش او به نتيجه رسيد.

در ماه دسامبر 1947 مناخيم بگين به فلسطيني‌ها اخطار كرد «ما دست هر كس كه خون يهوديان را بريزد با بيرحمي قطع مي‌كنيم» چندي بعد اعضاي ارگون عمليات خود عليه اعراب را آغاز كردند. سازمان هاگانا و ارگون بار ديگر در ماه مارس 1948 براي ادامه فعاليتهاي تروريستي در يكديگر ادغام شدند و طرحهايي را تهيه و اجرا كردند يكي از اين طرحها حمله به روستاي ديرياسين در حومه غربي بيت‌المقدس) بود كه در شب 9 آوريل 1948 توسط اعضاي ارگون و اشترن به اجرا گذاشته شد. مناخيم بگين در اين زمان فرماندهي ارگون را عهده‌دار بود. پس از اين، طرح بعدي حمله به شهر يافا بود. حمله به يافا بزرگترين عمليات مستقل ارگون تا آن زمان محسوب مي‌شد.

مناخيم بگين اين صهيونيست متعصب لحظه ورود خود به فلسطين در اوايل ماه 1942 را چنين تشريح كرده است: موقعي كه به سرزمين ماوراي اردن رسيدم و كاروان اتومبيلهاي نظامي توقف كرد از اتومبيل پياده شدم. چند قدمي روي علفها راه رفتم و نفسهاي عميق كشيدم تا از بوي مزارع وطنم سيراب شوم (كتاب شورش نوشته مناخيم بگين ص 124).
بگين پس از ورود به فلسطين ابتدا در شهر حيفا و بعد در بيت‌المقدس به عنوان مترجم زبان انگليسي براي فرماندهان ارتش تبعيدي لهستان، مشغول كار شده تا اينكه در ماه سپتامبر 1942 مسئوليت امور مربوط به سازمان بتار در فلسطين را نيز عهده گرفت. انجام وظيفه در شغل مترجمي، پيشرفت اهداف سياسي بگين را كند مي‌كرد و نمي‌گذاشت آنطوري كه مي‌خواهد در اقدامات مربوط به سازمان بتار فعاليت داشته باشد. اما باز ترجيح مي‌داد براي ارتش ضد يهودي لهستان فعاليت كند. در نوامبر 1942 موقعي كه سران متفقين و مقامات سازمان جهاني صهيونيسم سرانجام اعتراف كردند كه نازيهاي آلماني با روش حساب‌شده‌اي قصد ريشه‌كني (يا به تعبير صحيح‌تر كوچاندن) نسل يهوديان اروپا را در سر دارند، گروهي از اعضاي فعال ارگون در آمريكا شروع به اقدامات گسترده‌اي براي بسيج افكار عمومي آمريكا كردند تا از اين طريق بتوانند نيروي متحدي براي يهوديان به وجود بياورند. پس از مدتي مناخيم بگين تصميم گرفت تا با نيروهاي تروريستي ديگر متحد شود. در همان زمان بن‌گوريون و رهبران هاگانا نيز به اين واقعيت پي بردند كه براي استقرار حكومت يهود چاره‌اي جز بيرون راندن انگليسي‌ها از فلسطين ندارند. پيشنهاد اتحاد در حالي مورد قبول طرفين واقع شد كه بن‌گوريون و هاگانا تا چندي قبل همواره اعضاي ارگون و اشترن را مشتي ديوانه تروريست و فاشيست لقب مي‌دادند. او پس از 10 سال توانست از ادغام حزب حيروت و حزب آزادگان، حزب گاهال را بوجود بياورد. بگين در زمان جنگ شش روزه به عنوان وزير مشاور در دولت حزب ملي لوي اشكول منصوب شد و در سال 1950 از دولت گلداماير استعفا كرد. در سال 1970 حزب ليكود را با ائتلاف برخي احزاب و جنبش‌ها تأسيس كرد. رهبري اين حزب را تا كودتاي سياسي 1977 و تشكيل دولتي به رياست خود، رهبري كرد. وي در اولين دوره نخست‌وزيري خود با انتخاب موشه دايان به عنوان وزير امور خارجه آرزوهاي برخي از اعضاي حزبش را نقش بر آب كرد. پس از ديدار با انورسادات رئيس‌جمهور مصر در بيت‌المقدس، قرارداد صلحي را مبني بر خروج كامل نيروهاي اسرائيلي از صحراي سينا و نيز تشكيل حكومت خودگردان براي فلسطين‌ها در فلسطين اشغالي منعقد ساخت. در 10 دسامبر 1978 به همراه انورسادات جايزه صلح نوبل را دريافت كرد. پس از كناره‌گيري وزير جنگ از سمت خود، وي اين سمت را به عهده گرفت. در زمان انتخابات كنست در ژوئن 1981 موافقت هيأت دولت را براي انجام عمليات نظامي عليه اردوگاههاي آوارگان در خارج از فلسطين اشغالي كسب كرد.
در دوره دوم دولت، وي دستور حمله به سلامه الجليل را صادر كرد. اما آريل شارون وزير جنگ آن موقع گزارش دقيقي از اين عمليات به او ارائه نكرد. بگين در 19 سپتامبر 1987 استعفا داد و تا پايان عمرش (1992) در انزوا بسر برد.